Blog

Kimyasal Maddelerle Çalışma

Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik Özeti

Tanımlar

Biyolojik sınır değeri: Kimyasal maddenin ve metabolitinin uygun biyolojik ortamdaki konsantrasyonunun ve etki göstergesinin üst sınırını,

Kimyasal madde: Doğal halde bulunan, üretilen, herhangi bir işlem sırasında kullanılan veya atıklar da dâhil olmak üzere ortaya çıkan, bizzat üretilmiş olup olmadığına veya piyasaya arz olunup olunmadığına bakılmaksızın her türlü element, bileşik veya karışımları,

Kimyasal maddelerin kullanıldığı işlemler: Bu maddelerin üretilmesi, işlenmesi, kullanılması, depolanması, taşınması, atık ve artıkların arıtılması veya uzaklaştırılması işlemlerini,

Mesleki maruziyet sınır değeri: Başka şekilde belirtilmedikçe, belirli bir referans sürede çalışanların solunum bölgesindeki havada bulunan kimyasal madde konsantrasyonunun zaman ağırlıklı ortalamasının üst sınırını (TWA, STEL) veya çalışma süresinin herhangi bir anında çalışanların solunum bölgesindeki havada bulunan kimyasal madde konsantrasyonunun aşılmaması gereken üst sınırını (CEILING),

Sağlık gözetimi: Çalışanların belirli bir kimyasal maddeye maruziyetleri ile ilgili olarak sağlık durumlarının belirlenmesi amacıyla yapılan değerlendirmeleri,

Solunum bölgesi: Merkezi, kişinin kulaklarını birleştiren çizginin orta noktası olan 30 cm yarıçaplı kürenin, başın ön kısmında kalan yarısını,

EINECS: Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal Maddeler Envanteri.

CAS: Kimyasal maddelerin servis kayıt numarası.

Özel işaret: “Deri” işareti, vücuda önemli miktarda deri yoluyla geçebileceğini gösterir.

TWA: 8 saatlik belirlenen referans süre için ölçülen veya hesaplanan zaman ağırlıklı ortalama.

STEL: Başka bir süre belirtilmedikçe, 15 dakikalık bir süre için aşılmaması gereken maruziyet üst sınır değeri.

mg/m3: 20oC sıcaklıkta ve 101,3 kPa (760 mm civa basıncı) basınçtaki 1 m3 havada bulunan maddenin miligram cinsinden miktarı.

ppm: 1 m3 havada bulunan maddenin mililitre cinsinden miktarı (ml/m3).

CEILING-Tavan değer: Çalışma süresinin herhangi bir bölümünde aşılmaması gereken maruziyet sınır değeri.

Additif etki : Organizmaya giren ve aynı yönde etki gösteren iki kimyasalın toplam etkisi bunların bir birlerinden ayrı iken gösterdikleri toksikolojik etkinin toplamına eşittir.

Antagonizma : Bir ilacın etkisi diğer bir ilaç tarafından önleniyor, ortadan kaldırılıyor veya azaltılıyorsa bu iki ilaç arasında antagonist etkileşme

MAK: Müsade edilebilir azami konsantrasyon demektir.
mg/m3 : 20 °C sıcaklıkta ve 101,3 KPa. (760 mm cıva basıncı) basınçtaki 1 m3 ha­vada bulunan maddenin miligram cinsinden miktarı
ppm : 1 m3 havada bulunan maddenin mililitre cinsinden miktarı (ml/m3).

Özel işaret : “Deri” işareti, vücuda önemli miktarda deri yoluyla geçebileceğini gösterir.

 


Hatırlatmalar

  • Havadaki kurşun miktarı 0,075 mg/m3 veya işçinin kanındaki kurşun miktarı 40 mg/100ml değerini aştığında tıbbi gözlem yapılır.
    Kanda kurşun düzeyi; akü tesislerinde veya trafik polisi olarak çalışanlarda fazla çıkar.
  • Nitrobenzen 0,2 ppm’i geçmemelidir. 1 mg/m3’e tekabül eder.
  • Kimyasallar katı, sıvı veya gaz halinde olabilirler, işyerlerinde başlıca fiziksel tehlikelerdendir. Kansere sebep olurlar, su, toprak ve çevreyi kirletirler, patlama ve yangına sebep olurlar.
  • Solunum bölgesi özellikle iş yeri, havası ortamından kaynaklanan kimyasal ve biyolojik etkenlere karşı ölçümlerde dikkate alınmaktadır. Çalışanlar havadan kaynaklanan gaz, buhar, sis, toz, duman, partikül, duman vb solunabildiğinden bu tehlikelere karşı önlem alınmalıdır.
  • Aşağıdaki tabloda (Kullanımı Yasak Kimyasal Maddeler) bulunan kimyasalların kullanımı yasaktır. Ancak bilimsel araştırma amaçlı izin alınarak %0, 1 oranında kullanılabilir. Bu yasak maddeler için izin, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan alınmaktadır. İzin alınırken; kullanılan miktar ve kaç işçinin çalışacağı ve bu maddelerin ne amaçla kullanılacağı belirtilir.
  • “ESD” yani eşik sınır değer. Özellikle işyeri havasında bulunan gaz, toz, buhar, sis vb aşılmaması gereken sınır değerleri vardır. Bunları kimyasallar, tozlar gibi alanların tablolarından kontrol ediniz.
  • Aynı anda organizmaya giren iki kimyasal birbirinin fizyolojik etkisini 3 şekilde etkileyebilir;
    1- Her iki madde birbirinden tamamen ayrı fizyolojik etkide bulunabilir
    2- Aynı organda aynı yönde ve aynı şekilde etki ediyorlarsa “SİNERJİK ETKİ” ortaya çıkar. Sinerjik etki Additif etki veya potansiyalizasyon şeklinde görülür.
    3- Antagonizma: Bir kimyasalın etkisi başka bir kimyasal tarafından ortadan kaldırılabilir.
  • Additif Etki: Organizmaya giren ve aynı yönde etki gösteren 2 kimyasalın toplam etkisidir.
  • Potansiyalizasyon: Bir kimyasal, diğerinin etkisini art­tırır. Böylece birinci madde potansiyatör olarak etki eder ve toplam etkide her iki kimyasalın kendi etkile­rinin toplamından fazladır Civanın toksik etkisi bakır tarafından potansiyalize edilir yani daha da artırılır.
  • MSDS (Material Safety Dala Sheet) kimyasallar için tutulmalıdır ve sürekli güncellenmelidir. Türkçesi, Malzeme Güvenlik Bilgi formudur. Kimyasallar etiketlenmelidir. Tehlikeli maddeler ve müstahzarlara ilişkin güvenlik bilgi formlarının hazırlanması ile ilgili Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ilgili yönetmeliklerine bakın. Gazlarda bu oran %0,2’dir. Kansorojen, mutajen ve teratojenik madde oranı %0, 1 bile olsa isimleri MSDS formunda olmalıdır.
  • Benzen lösemi yapar, Benzen formülü C6H6’dır.
  • MSDS kimyasallar için tutulan bilgi güvenlik formlarıdır. Genelde varil, bidon veya poşet üzerine yapıştırılır. 13.12.2014 tarihli Resmi Gazetede Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan Zararlı Maddeler ve Karışımlara ilişkin Güvenlik Bilgi Formları yönetmeliğini inceleyin.
    MSDS formu başlık ve numaraları ve alt başlıkları değiştirilmeden kullanılır. Bilgi yoksa “ilişkisi yok”, uygulaması yok”, “özel hüküm yok” gibi ifadeler kullanılır.
    1. MSDS formundaki bilgiler önemlidir.

      Tanımlar;

    ✓   IUPAC numarası (kimyasala uluslararası kimya bir­liğince verilen numara)

    ✓   EC numarası (kimyasala Avrupa Birliği’nce verilen numara)

    ✓   Maruz kalma kontrolü: kimyasalın insan ve çevreye zararını en aza indirme için korunma ve önleme tedbirlerini

    ✓   Müstahzar: en 2 maddenin karışımı veya çözeltisi


Mesleki Maruziyet Sınır Değerleri

 

 

EINECS (1) CAS (2) Maddenin Adı Sınır DeğerUZUN SÜRE Sınır DeğerKISA SÜRE Özel İşa-ret (3)
TWA (4)(8 Saat) STEL (5)(15 Dak.) CEILING (8) Tavan değer
mg/m3 (6) ppm (7) mg/m3 ppm mg/m3 ppm
201-865-9 88-89-1 Pikrik asit 0,1          
202-049-5 91-20-3 Naftalin 50 10          
203-809-9 110-86-1 Piridin 15 5          
215-293-2 1319-77-3 Kresoller (tüm izomerler) 22 5          
231-116-1 7440-06-4 Platin (metalik) 1          
    Kalay (Sn gibi inorganik bileşikler) 2          
200-467-2 60-29-7 Dietileter 308 100 616 200    
200-662-2 67-64-1 Aseton 1210 500    
200-663-8 67-66-3 Kloroform 10 2     Deri
200-756-3 71-55-6 1,1,1-Trikloroetan 555 100 1110 200    
200-834-7 75-04-7 Etilamin 9,4 5    
200-863-5 75-34-3 1,1-Dikloretan 412 100     Deri
200-870-3 75-44-5 Fosgen 0,08 0,02 0,4 0,1    
200-871-9 75-45-6 Klorodiflorometan 3600 1000    
201-159-0 78-93-3 Bütanon 600 200 900 300    
201-176-3 79-09-4 Propiyonik asit 31 10 62 20    
202-422-2 95-47-6 o-Ksilen 221 50 442 100     Deri
202-425-9 95-50-1 1,2-Diklorobenzen 122 20 306 50     Deri
202-436-9 95-63-6 1,2,4-Trimetilbenzen 100 20    
202-704-5 98-82-8 Kümen 100 20 250 50     Deri
202-705-0 98-83-9 2- Fenilpropen 246 50 492 100    
202-849-4 100-41-4 Etilbenzen 442 100 884 200     Deri
203-313-2 105-60-2 e-Kaprolaktam, (toz ve buhar) 10 40    
203-388-1 106-35-4 Heptan-3-bir 95 20    
203-396-5 106-42-3 p-Ksilen 221 50 442 100     Deri
203-470-7 107-18-6 Alil Alkol 4,8 2 12,1 5     Deri
203-473-3 107-21-1 Etilen Glikol 52 20 104 40     Deri
203-539-1 107-98-2 1-Metoksipropanol-2 375 100 568 150     Deri
203-550-1 108-10-1 4-Metilpentan-2-bir 83 20 208 50    
203-576-3 108-38-3 m-Ksilen 221 50 442 100     Deri
203-603-9 108-65-6 2-Metoksi-1-metiletilasetat 275 50 550 100     Deri
203-604-4 108-67-8 Mesitilen (Trimetilbenzen) 100 20    
203-631-1 108-94-1 Sikloheksanon 40,8 10 81,6 20     Deri
203-726-8 109-99-9 Tetrahidrofuran 150 50 300 100     Deri
203-737-8 110-12-3 5-Metilheksan-2-bir 95 20    
203-767-1 110-43-0 Heptan-2-bir 238 50 475 100     Deri
203-808-3 110-85-0 Piperazin 0,1 0,3    
203-905-0 111-76-2 2-Bütoksietanol 98 20 246 50     Deri
203-933-3 112-07-2 2- Bütoksietil asetat 133 20 333 50     Deri
204-065-8 115-10-6 Dimetil eter 1 920 1 000    
204-428-0 120-82-1 1,2,4-Triklorobenzen 15,1 2 37,8 5     Deri
204-469-4 121-44-8 Trietilamin 8,4 2 12,6 3     Deri
204-662-3 123-92-2 İzopentilasetat 270 50 540 100    
204-697-4 124-40-3 Dimetilamin 3,8 2 9,4 5    
205-480-7 141-32-2 n-Bütilakrilat 11 2 53 10    
205-563-8 142-82-5 n-Heptan 2 085 500    
208-394-8 526-73-8 1,2,3- Trimetilbenzen 100 20    
208-793-7 541-85-5 5- Metilheptan-3-bir 53 10 107 20    
210-946-8 626-38-0 1- Metilbütilasetat 270 50 540 100    
211-047-3 628-63-7 Pentilasetat 270 50 540 100    
211-047-3 620-11-1 3- Pentilasetat 270 50 540 100    
211-047-3 625-16-1 Amilasetat, tert 270 50 540 100    
215-535-7 1330-20-7 Ksilen, karışık izomerler, saf 221 50 442 100     Deri
222-995-2 3689-24-5 Sülfotep 0,1     Deri
231-634-8 7664-39-3 Hidrojen florür 1,5 1,8 2,5 3    
231-131-3 7440-22-4 Gümüş, metalik 0,1    
231-595-7 7647-01-0 Hidrojen klorür 8 5 15 10    
231-633-2 7664-38-2 Ortofosforik asit 1 2    
231-635-3 7664-41-7 Amonyak, susuz 14 20 36 50    
231-954-8 7782-41-4 Flor 1,58 1 3,16 2    
231-978-9 7783-07-5 Dihidrojen selenit 0,07 0,02 0,17 0,05    
233-113-0 10035-10-6 Hidrojen bromür 6,7 2    
247-852-1 26628-22-8 Sodyum azit 0,1 0,3     Deri
252-104-2 34590-94-8 (2-Methoxymethylethoxy)-propanol 308 50     Deri
252-104-2 34590-94-8 Florür, inorganik 2,5    
200-193-3 54-11-5 Nikotin 0,5     Deri
200-579-1 64-18-6 Formik asit 9 5    
200-659-6 67-56-1 Metanol 260 200     Deri
200-830-5 75-00-3 Kloroetan 268 100    
200-835-2 75-05-8 Asetonitril 70 40     Deri
201-142-8 78-78-4 İzopentan 3000 1000    
202-716-0 98-95-3 Nitrobenzen 1 0,2     Deri
203-585-2 108-46-3 Resorsinol 45 10     Deri
203-625-9 108-88-3 Toluen 192 50 384 100     Deri
203-628-5 108-90-7 Monoklorobenzen 23 5 70 15    
203-692-4 109-66-0 Pentan 3000 1000    
203-716-3 109-89-7 Dietilamin 15 5 30 10    
203-777-6 110-54-3 N-Hekzan 72 20    
203-806-2 110-82-7 Siklohekzan 700 200    
203-815-1 110-91-8 Morpolin 36 10 72 20    
203-906-6 111-77-3 2-(2-Metoksietoksi)etanol 50,1 10     Deri
203-961-6 112-34-5 2-(2-Bütoksietoksi)etanol 67,5 10 101,2 15    
204-696-9 124-38-9 Karbon dioksit 9000 5000    
205-483-3 141-43-5 2-Aminoetanol 2,5 1 7,6 3     Deri
205-634-3 144-62-7 Oksalik asit 1    
206-992-3 420-04-2 Siyanamit 1 0,58     Deri
207-343-7 463-82-1 Neopentan 3000 1000    
215-236-1 1314-56-3 Difosfor pentaoksit 1    
215-242-4 1314-80-3 Difosfor pentasülfit 1    
231-131-3   Gümüş (Ag olarak çözünür bileşikler) 0,01    
231-131-3   Baryum (Ba olarak çözünür bileşikler) 0,5    
231-131-3   Krom Metal, İnorganik Krom (II) Bileşikleri ve İnorganik Krom (III) Bileşikleri (çözünmez) 2    
231-714-2 7697-37-2 Nitrik asit 2,6 1    
231-778-1 7726-95-6 Brom 0,7 0,1    
231-959-5 7782-50-5 Klor 1,5 0,5    
232-260-8 7803-51-2 Fosfin 0,14 0,1 0,28 0,2    
  8003-34-7 Piretrum (hassaslaştırıcı laktonlardan arındırılmış) 1    
233-060-3 10026-13-8 Fosfor pentaklorür 1    
  75-15-0 Karbon disülfür 15 5     Deri
  80-62-6 Metil metakrilat 50 100    
  96-33-3 Metilakrilat 18 5 36 10    
  108-05-4 Vinil asetat 17,6 5 35,2 10    
  108-95-2 Fenol 8 2 16 4     Deri
  109-86-4 2-Metoksietanol 1     Deri
  110-49-6 2-Metoksietil asetat 1     Deri
  110-80-5 2-Etoksi etanol 8 2     Deri
  111-15-9 2-Etoksietil asetat 11 2     Deri
  624-83-9 Metilizosiyanat 0,02    
  872-50-4 n-Metil-2-pirolidon 40 10 80 20     Deri
  1634-04-4 Tersiyer-bütil-metil eter 183,5 50 367 100    
    Cıva ve cıva oksit ve cıva klorür (cıva olarak ölçülür) dahil olmak üzere iki değerlikli inorganik cıva bileşikleri (7) 0,02    
  7664-93-9 Sülfürik asit (sis) (8) (9) 0,05    
  7783-06-4 Hidrojen sülfür 7 5 14 10    
Manganez ve inorganik manganez bileşikleri (mangan olarak) 0,2 (Solunabilir oran) / 0,05 (Teneffüs edilebilen oran)    
200-240-8 55-63-0 Gliserol trinitrat 0,095 0,01 0,19 0,02     Deri
200-262-8 56-23-5 Karbon tetraklorür; Tetraklorometan 6,4 1 32 5     Deri
200-521-5 61-82-5 Amitrol 0,2    
200-580-7 64-19-7 Asetik asit 25 10 50 20    
200-821-6 74-90-8 Hidrojen siyanür (siyanür olarak) 1 0,9 5 4,5     Deri
200-838-9 75-09-2 Metilen klorür; diklorometan 353 100 706 200     Deri
200-864-0 75-35-4 Viniliden klorür; 1,1-Dikloroetilen 8 2 20 5    
201-083-8 78-10-4 Tetraetil ortosilikat 44 5    
201-177-9 79-10-7 Akrilik asit; Prop-2-enoikasit 29 10 59 20
201-188-9 79-24-3 Nitroetan 62 20 312 100     Deri
202-981-2 101-84-8 Difenil eter 7 1 14 2    
203-234-3 104-76-7 2-etilhekzan-1-ol 5,4 1    
203-400-5 106-46-7 1,4-Diklorobenzen; p- Diklorobenzen 12 2 60 10     Deri
203-453-4 107-02-8 Akrolein; akrilaldehit; prop-2-enal 0,05 0,02 0,12 0,05    
203-481-7 107-31-3 Metil format 125 50 250 100     Deri
203-788-6 110-65-6 2-büten-1,4-diol 0,5    
205-500-4 141-78-6 Etil asetat 734 200 1 468 400    
205-599-4 143-33-9 Sodyum siyanit (siyanit formunda) 1 5     Deri
205-792-3 151-50-8 Potasyum siyanit (siyanit formunda) 1 5     Deri
207-069-8 431-03-8 Diasetil; Bütandion 0,07 0,02 0,36 0,1    
231-195-2 7446-09-5 Sülfür dioksit 1,3 0,5 2,7 1    
233-271-0 10102-43-9 Nitrojen monoksit 2,5 2    
233-272-6 10102-44-0 Nitrojen dioksit 0,96 0,5 1,91 1    
262-967-7 61788-32-7 Terfenil, hidrojene edilmiş 19 2 48 5    
200-539-3 62-53-3 Anilin (maruziyet tespit edilirken, ilgili biyolojik izleme değerleri dikkate alınmalıdır) 7,74 2 19,35 5     Deri
200-817-4 74-87-3 Klorometan 42 20    
200-875-0 75-50-3 Trimetilamin 4,9 2 12,5 5    
202-704-5 98-82-8 2-Fenilpropan (Kümen) (maruziyet tespit edilirken, ilgili biyolojik izleme değerleri dikkate alınmalıdır) 50 10 250 50     Deri
203-300-1 105-46-4 Sec-bütil asetat 241 50 723 150    
203-403-1 106-49-0 4-aminotoluen 4,46 1 8,92 2     Deri
203-745-1 110-19-0 İzobütil asetat 241 50 723 150    
204-633-5 123-51-3 İzoamil alkol 18 5 37 10    
204-658-1 123-86-4 n-Bütil asetat 241 50 723 150    
233-046-7 10025-87-3 Fosforil triklorür 0,064 0,01 0,12 0,02    
  2426-08-6 N-Bütil glisidil eter (BGE) 270 50    
  7440-36-0 Antimon ve bileşikleri (Sb olarak) 0,5    
  100-00-5 P-nitroklorobenzen 1    
  100-01-6 P-Nitroanilin 6 1     Deri
  10028-15-6 Ozon 0,2 0,1    
  100-37-8 2-Dietilaminoetanol 50 10    
  100-42-5 Stiren 100   200
  10049-04-4 Klor dioksit 0,3 0,1    
  100-61-8 Monometil anilin 9 2     Deri
  101-68-8 Metilen bisfenil izosiyanat (MDI) 0,05 0,005    
  106-50-3 p-Fenilen diamin 0,1     Deri
  106-51-4 p-Benzokinon, Kinon 0,4 0,1    
  106-92-3 Alil Glisidil Eter (AGE) 22 5 44 10     Deri
  107-07-3 Etilen klorohidrin 16 5     Deri
  107-15-3 Etilendiamin 25 10    
  107-20-0 Kloroasetaldehit 3 1
  107-49-3 TEPP (Tetraetil pirofosfat) 0,05     Deri
  107-66-4 Dibütil fosfat 5 1    
  107-87-9 2-Pentanon (Metilpropil keton) 700 200    
  108-03-2 1-Nitropropan 90 25    
  108-11-2 Metil izobütil karbinol 100 25     Deri
  108-20-3 İzopropil eter 2100 500    
  108-21-4 İzopropil asetat 950 250    
  108-24-7 Asetik anhidrit 20 5    
  108-31-6 Maleik anhidrit 1 0,25    
  108-83-8 Diizobütil keton 290 50    
  108-84-9 sec-Heksil asetat 300 50    
  108-87-2 Metilsikloheksan 2000 500    
  108-93-0 Sikloheksanol 200 50    
  109-60-4 n-propil asetat 840 200    
 

109-73-978-81-9

13952-84-6

n-Bütilamin, Bütilamin, tüm izomerler 15 5 Deri
  109-87-5 Metil (Dimetoksi-metan) 3100 1000    
  109-94-4 Etil format 300 100    
  111-65-9 Oktan 2350 500    
  118-96-7 2,4,6-Trinitrotoluen (TNT) 1,5     Deri
  121-69-7 Dimetilanilin (N,N-Dimetilanilin) 25 5     Deri
  123-31-9 Hidrokinon 2    
  123-42-2 Diaseton alkol (4-Hidroksi-4-metil-2-pentanon) 240 50    
  123-73-9 Krotonaldehit (2-butenal) 6 2    
  126-73-8 Tribütil fosfat 2,5 0,2    
  1300-73-8 Ksilidin 25 5     Deri
  1310-73-2 Sodyum hidroksit 2    
  131-11-3 Dimetil ftalat 5    
  137-26-8 Tiram 5    
  141-79-7 Mesitil oksit 100 25    
  17702-41-9 Dekaboran 0,3 0,05     Deri
  19287-45-7 Diboran 0,1 0,1    
  19624-22-7 Pentaboran 0,01 0,005    
  2104-64-5 EPN 0,5     Deri
  2179-59-1 Alil propil disülfür 12 2    
  2426-08-6 n-Bütil glisidil eter (BGE) 270 50     Deri
 

25013-15-4611-15-4

100-80-1

622-97-9

Vinil toluen, orto, meta, para 480 100    
  2551-62-4 Sülfür hekzaflorid 6000 1000    
  25639-42-3 Metilsiklohekzanol 470 100    
  2699-79-8 Sülfüril florür 20 5 40 10    
  299-84-3 Fenklorfos 15    
  309-00-2 Aldrin 0,25      
  334-88-3 Diazometan 0,4 0,2    
  4016-14-2 İzopropil glisidil eter (IGE) 240 50    
  50-29-3 Diklorodifeniltrikloroetan (DDT) 1     Deri
  504-29-0 2-Aminopiridin 2 0,5    
  509-14-8 Tetranitrometan 8 1    
  532-27-4 a-Kloroasetofenon (Fenasil klorür) 0,3 0,05    
  534-52-1 Dinitro-o-kresol 0,2    
  540-59-0 1,2-Dikloroetilen 790 200    
  540-88-5 tert-Bütil-asetat 950 200    
  542-92-7 Siklopentadien 200 75    
  556-52-5 Glisidol (2,3-Epoksi-1-propanol) 150 50    
  55720-99-5 Klorlu difenil oksit 0,5    
  57-24-9 Striknin 0,15    
  583-60-8 o-Metilsiklohekzanon 460 100     Deri
  594-72-9 1,1-Dikloro-1-nitroetan 10 2    
  600-25-9 1-Kloro-1-nitropropan 10 2    
  60-57-1 Dieldrin 0,25    
  627-13-4 n-Propil nitrat 110 25    
  62-73-7 Diklorvos (DDVP) 1     Deri
  628-96-6 Etilen glikol dinitrat 1 0,2 Deri
  63-25-2 Karbaril (Sevin) 5    
  64-17-5 Etil alkol (Etanol) 1900 1000    
  65966-93-2 Kömür katranı zifti uçucuları (benzen çözünür fraksiyonu), antrasen, BaP, fenantren, akridin, krisen, piren) 0,2    
  67-63-0 İzopropil alkol 980 400    
  68476-85-7 LPG (Sıvılaştırılmış petrol gazı) 1800 1000    
  71-23-8 n-Propil alkol 500 200    
  71-36-3 n-Bütil alkol 300 100    
  72-20-8 Endrin 0,1     Deri
  7439-97-6 Cıva (buhar) (Hg olarak) 0,05     Deri
  7440-28-0 Talyum, çözünür bileşikler (Tl olarak) 0,1     Deri
  7440-31-5 Kalay ve bileşikleri  (Sn olarak) 2    
  7440-38-2 Arsenik ve bileşikleri (As olarak) 0,01    
  7440-47-3 Krom metal ve çözünmeyen tuzlar (Cr olarak) 0,5    
  7440-58-6 Hafniyum 0,5    
  7440-65-5 İtriyum 1    
  7440-67-7 Zirkonyum bileşikleri (Zr olarak) 5    
  74-89-5 Metilamin 12 10    
  74-93-1 Metil merkaptan 1 0,5 1 0,5    
  74-96-4 Etil bromür 23 5    
  74-97-5 Klorobromometan 1050 200    
  74-98-6 Propan 1800 1000    
  75-08-1 Etil merkaptan 1,3 0,5 2,6 1     Deri
  75-25-2 Bromoform 5 0,5     Deri
  75-31-0 İzopropilamin 12 5    
  75-43-4 Dikloromonofluorometan 40 10    
  75-52-5 Nitrometan 250 100    
  7553-56-2 İyot 1 0,1
  75-61-6 Diflorodibromometan 860 100    
  75-63-8 Triflorobromometan 6100 1000    
  75-65-0 tert-Bütil alkol 300 100    
  75-69-4 Florotriklorometan (Trikloroflorometan) 5600 1000    
  75-71-8 Diklorodiflorometan 4950 1000    
  75-74-1 Tetrametil kurşun, (Pb olarak) 0,075     Deri
  76-06-2  Trikloronitrometan(Kloropikrin) 0,7 0,1    
  76-11-9 1,1,1,2-Tetrakloro-2,2-difloroetan 4170 500    
  76-12-0 1,1,2,2-Tetrakloro-1,2-difloroetan 4170 500    
  76-13-1 1,1,2-Trikloro-1,2,2-trifluoroetan 7600 1000    
  76-14-2 Diklorotetrafloroetan 7000 1000    
  76-22-2 Kafur, sentetik 2    
  7637-07-2 Bor triflorür 3 1
  7646-85-7 Çinko klorür, duman veya solunabilir toz 1    
  7722-84-1 Hidrojen peroksit 1,4 1    
  7723-14-0 Fosfor (sarı) 0,1    
  7782-49-2 Hidrojen selenid hariç selenyum bileşikleri (Se olarak) 0,2    
  7786-34-7 Fosdrin (Mevinfos) 0,1 0,01 0,3 0,03     Deri
  78-00-2 Tetraetil kurşun (Pb olarak) 0,075     Deri
  78-30-8 Triortokresil fosfat 0,1    
  78-59-1 İzoforon 23 4    
  78-83-1 İzobütil alkol 300 100    
  78-92-2 sec-Bütil alkol 450 150    
201-159-0 78-93-3 2-Bütanon 600 200 900 300    
  79-20-9 Metil asetat 610 200    
  79-27-6 Asetilen tetrabromür 14 1    
  79-34-5 1,1,2,2-Tetrakloroetan 7 1    
  8001-35-2 Klorlu kamfen 0,5     Deri
  8006-64-2 Terebentin 560 100    
  8012-95-1 Yağ sisi, mineral 5    
  8030-30-6 Nafta (Kömür katranı) 400 100    
  8052-41-3

White spirit:bkz. Sentetik tiner

(mak.%20 aromatlar)

2900 500    
  8065-48-3 Demeton (Sistoks) 0,1     Deri
  81-81-2 Varfarin 0,1    
  83-79-4 Rotenon 5    
  84-74-2 Dibütil ftalat 5    
  85-44-9 Ftalik anhidrit 12 2    
  86-50-0 Azinfos-metil 0,2     Deri
  87-86-5 Pentaklorofenol 0,5     Deri
  88-72-2 2-Nitrotoluen 30 5     Deri
  92-52-4 Difenil (Bifenil) 1 0,2    
  94-36-0 Benzoil peroksit 5    
  94-75-7 2,4-D (Diklorofen-oksiasetik asit) 10    
  98-00-0 Furfuril alkol 200 50    
  98-01-1 Furfural 20 5     Deri
  98-51-1 p-tert-Bütiltoluen 60 10    
  99-08-1 3-Nitrotoluen 30 5     Deri
  99-65-0 1,3-Dinitrobenzen 1       Deri
  99-99-0 4-Nitrotoluen 30 5     Deri
  143-33-9 Sodyum siyanür 1 5    
  109-79-5 Bütanetiol; bkz. Bütil merkaptan 1,9 0,5 3,8 1     Deri
  109-87-5 Dimetoksimetan; bkz. Metilal 3100 1000    
  25154-54-5 Dinitrobenzen (tüm izomerler) 1 0,15    
  7440-50-8 Bakır metali dumanı (Cu olarak) 0,1    
  591-78-6 Metil bütil keton; bkz. 2-Hekzanon 21 5    
  8002-05-9 Petrol distilatları (Nafta)(Kauçuk Çözücü) 2000 500    
  74-99-7 Propin; bkz. Metilasetilen 1650 1000    
  121-82-4 RDX: bkz. Siklonit (Hekzahidro-1,3,5-trinitro-1,3,5-triazin) 1,5 3     Deri
  7439-92-1 İnorganik kurşun ve bileşikleri 0,15

Biyolojik Sınır Değerler

  1. Kurşun ve iyonik kurşun bileşikleri

1.1.           Biyolojik izleme, absorbsiyon spektrometri veya eşdeğer sonucu veren bir başka metod kullanılarak, kanda kurşun seviyesinin (PbB) ölçümünü de kapsar.

Bağlayıcı biyolojik sınır değer:  70 μg Pb/100 ml kan.

1.2.           Aşağıdaki durumlarda tıbbi gözetim yapılır:

1.2.1.     Havadaki kurşunun, haftada 40 saat çalışma süresine göre hesaplanmış, zaman ağırlıklı ortalama konsantrasyonu 0.075 mg/mten fazla ise,

1.2.2.     Çalışanlardan herhangi birinin kanındaki kurşun seviyesi 40 μg Pb/100 ml kandan fazla ise.


Kullanımı Yasak Kimyasal Maddeler ve İşler

Aşağıda belirtilen kimyasal maddelerin ithali, üretimi ve bu maddelerin işyerinde kullanımı ile kimyasal maddeler ihtiva eden aşağıda belirtilen işlerin yapılması yasaktır. Ancak bu maddelerin başka bir kimyasal madde içindeki veya atık maddedeki konsantrasyonu, aşağıda verilen limit değerlerin altında bulunuyorsa bu yasak uygulanmaz.

 

  1. a)Kimyasal Maddeler:
    EINECS No ( ) CAS No ( ) Madde Adı

    Yasak Uygulanmayacak

    Limit Değer

    202-080-4 91-59-8 2-naftilamin ve tuzları % 0,1 (ağırlıkça)
    202-177-1 92-67-1 4-aminodifenil ve tuzları % 0,1 (ağırlıkça)
    202-199-1 92-87-5 Benzidin ve tuzları % 0,1 (ağırlıkça)
    202-204-7 92-93-3 4-nitrodifenil % 0,1 (ağırlıkça)

İşveren Yükümlülükleri

İşveren, kimyasal maddelerle çalışmalarda, çalışanların bu maddelere maruziyetini önlemek, bunun mümkün olmadığı hallerde en aza indirmek ve çalışanların bu maddelerin tehlikelerinden korunması için gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür.

Risk değerlendirmesi

MADDE 6 – (1) İşveren, işyerinde tehlikeli kimyasal madde bulunup bulunmadığını tespit etmek ve tehlikeli kimyasal madde bulunması halinde, çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden olumsuz etkilerini belirlemek üzere, 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür.

(2) Kimyasal maddelerle çalışmalarda yapılacak risk değerlendirmesinde aşağıda belirtilen hususlar özellikle dikkate alınır:

a) Kimyasal maddenin sağlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları.

b) (Değişik:RG-20/10/2023-32345) 23/6/2017 tarihli ve 30105 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanan ve tedarikçilerden sağlanan Türkçe Güvenlik Bilgi Formu.

c) (Değişik:RG-20/10/2023-32345) 27/1/2023 tarihli ve 32086 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmiş bir laboratuvar tarafından tespit edilen maruziyetin türü, düzeyi ve süresi.

ç) Kimyasal maddenin miktarı, kullanma şartları ve kullanım sıklığı.

d) Bu Yönetmelik eklerinde verilen mesleki maruziyet sınır değerleri ve biyolojik sınır değerleri.

e) Alınan ya da alınması gereken önleyici tedbirlerin etkisi.

f) Varsa, daha önce yapılmış olan sağlık gözetimlerinin sonuçları.

g) Birden fazla kimyasal madde ile çalışılan işlerde, bu maddelerin her biri ve birbirleri ile etkileşimleri.

ğ) (Ek:RG-20/10/2023-32345) Bakım, onarım, kurulum, işletmeye alma, devre dışı bırakma gibi işlerde kimyasal madde maruziyeti nedeniyle meydana gelebilecek ve çalışanın sağlığını ve güvenliğini olumsuz etkileyebilecek durumları.

(3) İşveren, tedarikçiden veya diğer kaynaklardan risk değerlendirmesi için gerekli olan ek bilgileri edinir. Bu bilgiler, kullanıcılara yönelik olarak, varsa kimyasal maddelerin yürürlükteki mevzuatta yer alan özel risk değerlendirmelerini de içerir.

(4) Tehlikeli kimyasal maddeler içeren yeni bir faaliyete ancak risk değerlendirilmesi yapılarak belirlenen her türlü önlem alındıktan sonra başlanır.

Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda alınması gereken önlemler

MADDE 7 – (1) Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden riskler aşağıdaki önlemlerle ortadan kaldırılır veya en az düzeye indirilir:

a) İşyerinde uygun düzenleme ve iş organizasyonu yapılır.

b) Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalar, en az sayıda çalışan ile yapılır.

c) Çalışanların maruz kalacakları madde miktarlarının ve maruziyet sürelerinin mümkün olan en az düzeyde olması sağlanır.

ç) İşyerinde kullanılması gereken kimyasal madde miktarı en az düzeyde tutulur.

d) İşyeri bina ve eklentileri her zaman düzenli ve temiz tutulur.

e) Çalışanların kişisel temizlikleri için uygun ve yeterli şartlar sağlanır.

f) Tehlikeli kimyasal maddelerin, atık ve artıkların işyerinde en uygun şekilde işlenmesi, kullanılması, taşınması ve depolanması için gerekli düzenlemeler yapılır.

g) İkame yöntemi uygulanarak, tehlikeli kimyasal madde yerine çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden tehlikesiz veya daha az tehlikeli olan kimyasal madde kullanılır. Yapılan işin özelliği nedeniyle ikame yöntemi kullanılamıyorsa, risk değerlendirmesi sonucuna göre ve öncelik sırasıyla aşağıdaki tedbirler alınarak risk azaltılır:

1) Çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden risk oluşturabilecek bakım onarım işleri de dahil tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda ve teknolojik gelişmeler de dikkate alınarak uygun proses ve mühendislik kontrol sistemleri seçilir ve uygun makine, malzeme ve ekipman kullanılır.

2) Riski kaynağında önlemek üzere; uygun iş organizasyonu ve yeterli havalandırma sistemi kurulması gibi toplu koruma önlemleri uygulanır.

3) Tehlikeli kimyasal maddelerin olumsuz etkilerinden çalışanların toplu olarak korunması için alınan önlemlerin yeterli olmadığı hallerde bu önlemlerle birlikte kişisel korunma yöntemleri uygulanır.

ğ) Alınan önlemlerin etkinliğini ve sürekliliğini sağlamak üzere yeterli kontrol, denetim ve gözetim sağlanır.

h) İşveren, çalışanların sağlığı için risk oluşturabilecek kimyasal maddelerin düzenli olarak ölçümünün ve analizinin yapılmasını sağlar. İşyerinde çalışanların kimyasal maddelere maruziyetini etkileyebilecek koşullarda herhangi bir değişiklik olduğunda bu ölçümler tekrarlanır. Ölçüm sonuçları, bu Yönetmelik eklerinde belirtilen mesleki maruziyet sınır değerleri dikkate alınarak değerlendirilir.

ı) İşveren, 6 ncı maddede belirtilen yükümlülükleri yerine getirirken, bu maddenin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen ölçüm sonuçlarını da göz önünde bulundurur. Mesleki maruziyet sınır değerlerinin aşıldığı her durumda, işveren bu durumun en kısa sürede giderilmesi için koruyucu ve önleyici tedbirleri alır.

i) 30/4/2013 tarihli ve 28633 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla işveren, risk değerlendirmesi sonuçlarını ve risk önleme prensiplerini temel alarak, çalışanları kimyasal maddelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerinden kaynaklanan tehlikelerden korumak için, bu maddelerin işlenmesi, depolanması, taşınması ve birbirini etkileyebilecek kimyasal maddelerin birbirleriyle temasının önlenmesi de dâhil olmak üzere, yapılan işin özelliğine uygun olarak aşağıda belirtilen öncelik sırasına göre teknik önlemleri alır ve idari düzenlemeleri yapar:

1) İşyerinde parlayıcı ve patlayıcı maddelerin tehlikeli konsantrasyonlara ulaşması ve kimyasal olarak kararsız maddelerin tehlikeli miktarlarda bulunması önlenir. Bu mümkün değilse,

2) İşyerinde yangın veya patlamaya sebep olabilecek tutuşturucu kaynakların bulunması önlenir. Kimyasal olarak kararsız madde ve karışımların zararlı etki göstermesine sebep olabilecek şartlar ortadan kaldırılır. Bu da mümkün değilse,

3) Parlayıcı ve/veya patlayıcı maddelerden kaynaklanan yangın veya patlama halinde veya kimyasal olarak kararsız madde ve karışımlarının zararlı fiziksel etkilerinden çalışanların zarar görmesini önlemek veya en aza indirmek için gerekli önlemler alınır.

j) İş ekipmanı ve çalışanların korunması için sağlanan koruyucu sistemlerin tasarımı, imali ve temini, sağlık ve güvenlik yönünden yürürlükteki mevzuata uygun şekilde yapılır. İşveren, patlayıcı ortamlarda kullanılacak bütün donanım ve koruyucu sistemlerin (Değişik ibare:RG-20/10/2023-32345) 30/6/2016 tarihli ve 29758 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik (2014/34/AB) hükümlerine uygun olmasını sağlar.

k) Patlama basıncının etkisini azaltacak düzenlemeler yapılır.

l) Tesis, makine ve ekipmanın sürekli kontrol altında tutulması sağlanır.

m) (Değişik:RG-20/10/2023-32345) İşyerlerinde, tehlikeli kimyasal maddelerin depolandığı tankların kullanımında TS EN 14197 ve TS EN ISO 21009 standart serilerine uyulur.

Acil durumlar

MADDE 8 – (1) İşveren, 18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelikte belirtilen hususlar saklı kalmak kaydıyla işyerindeki tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanacak acil durumlarda özellikle aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Acil durumların olumsuz etkilerini azaltacak önleyici tedbirler derhal alınır ve çalışanlar durumdan haberdar edilir. Acil durumun en kısa sürede normale dönmesi için gerekli çalışmalar yapılır ve etkilenmiş alana sadece bakım, onarım ve zorunlu işlerin yapılması için acil durumlarda görevlendirilen çalışanlar ile işyeri dışından olay yerine intikal eden ekiplerin girmesine izin verilir.

b) Etkilenmiş alana girmesine izin verilen kişilere uygun kişisel koruyucu donanım ve özel güvenlik ekipmanı verilir ve acil durum devam ettiği sürece kullanmaları sağlanır. Uygun kişisel koruyucu donanımı ve özel güvenlik ekipmanı bulunmayan kişilerin etkilenmiş alana girmesine izin verilmez.

c) Tehlikeli kimyasallarla ilgili bilgiler ve acil durum müdahale ve tahliye prosedürleri kullanıma hazır bulundurulur. İşyerindeki acil durumlarda görevlendirilen çalışanların ve işyeri dışındaki ilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele gibi konularda faaliyet gösteren kuruluşların bu bilgilere ve prosedürlere kolayca ulaşabilmeleri sağlanır. Bu bilgiler;

1) İşyerindeki acil durumlarda görevlendirilen çalışanların ve işyeri dışındaki ilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele gibi konularda faaliyet gösteren kuruluşların önceden hazır olabilmeleri ve uygun müdahaleyi yapabilmeleri için, yapılan işteki tehlikeleri, alınacak önlemleri ve yapılacak işleri,

2) Acil durumda ortaya çıkması muhtemel özel tehlike ve yapılacak işler hakkındaki bilgileri,

içerir.

Çalışanların eğitimi ve bilgilendirilmesi

MADDE 9 – (1) İşveren, 15/5/2013 tarihli ve 28648 sayılı Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte belirtilen hususlar saklı kalmak kaydıyla çalışanların ve temsilcilerin eğitimini ve bilgilendirilmelerini sağlar.  Bu eğitim ve bilgilendirilmeler özellikle aşağıdaki hususları içerir:

a) Risk değerlendirmesi sonucunda elde edilen bilgileri.
b) İşyerinde bulunan veya ortaya çıkabilecek tehlikeli kimyasal maddelerle ilgili bu maddelerin tanınması, sağlık ve güvenlik riskleri, meslek hastalıkları, mesleki maruziyet sınır değerleri ve diğer yasal düzenlemeler hakkında bilgileri.

c) Çalışanların kendilerini ve diğer çalışanları tehlikeye atmamaları için gerekli önlemleri ve yapılması gerekenleri.

ç) (Değişik:RG-20/10/2023-32345) Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanan ve tedarikçilerden sağlanan Türkçe Güvenlik Bilgi Formları hakkında bilgileri.

d) Tehlikeli kimyasal madde bulunan bölümler, kaplar, boru tesisatı ve benzeri tesisatla ilgili mevzuata uygun olarak etiketleme/kilitleme ile ilgili bilgileri.

(2) Tehlikeli kimyasallarla yapılan çalışmalarda çalışanlara veya temsilcilerine verilecek eğitim ve bilgiler, yapılan risk değerlendirmesi sonucu ortaya çıkan riskin derecesi ve özelliğine bağlı olarak, sözlü talimat ve yazılı bilgilerle desteklenmiş eğitim şeklinde olur. Bu bilgiler değişen şartlara göre güncellenir.

(3) Kimyasal madde üreticileri veya tedarikçileri, işverenin talep etmesi halinde, risk değerlendirmesi için gerekli olan, 6 ncı maddenin ikinci fıkrasında yer alan hususlar ile ilgili tüm bilgileri vermek zorundadır.