Çalışan Eğitimleri

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik için tıklayın.

Resmi Gazete : 15.05.2013/28648

Az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri: 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinde işyeri tehlike sınıfı az tehlikeli olarak belirlenmiş işyerini,

Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyeri: 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinde işyeri tehlike sınıfı çok tehlikeli olarak belirlenmiş işyerini,

Tehlikeli sınıfta yer alan işyeri: 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinde işyeri tehlike sınıfı tehlikeli olarak belirlenmiş işyerini,

İşe başlama eğitimi: Çalışan fiilen çalışmaya başlamadan önce, çalışanın yapacağı işe, varsa kullanacağı iş ekipmanına ve işyerine özgü iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini içeren konularda uygulamalı olarak verilen eğitimi,

Temel eğitim: Asgari Ek-1’de belirtilen konuları içeren ve düzenli aralıklarla tekrarlanan eğitimi, 

Uzaktan eğitim: İletişim teknolojileri aracılığıyla elektronik ortamda gerçekleştirilen eğitim faaliyetlerini,

Uzaktan eğitim yönetim sistemi: Uzaktan eğitim sisteminin yönetimini, belgelendirme ve raporlandırma işlemlerini, iletişimini, kurs içeriğinin yayınlanmasını ve uzaktan ölçme değerlendirme işlevlerini sağlayan bilgisayar yazılımını,

MADDE 5- (1) İşveren, çalışanların işe başlama eğitimlerini, temel eğitimleri ve gerekli hâllerde bu Yönetmelikte yer alan diğer eğitimleri almasını sağlar.

(2) İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine ilişkin aşağıdaki hususları sağlamakla yükümlüdür:

a) Eğitim programlarını hazırlamak ve uygulamak.

b) Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçleri temin etmek.

c) Çalışanların bu programlara katılmasını sağlamak ve katılımları eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına almak.

ç) Eğitimleri tamamlayanlar için gerekli belgeleri düzenlemek.

d) Eğitimleri, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilemek, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla eğitimlerin tekrarlanmasını sağlamak.

(3) İşveren, çalışanlarda iş sağlığı ve güvenliğine yönelik bilgi, tutum ve davranış değişikliği oluşturabilecek nitelikte eğitimlerin verilmesini sağlamakla yükümlüdür.

(4) İşveren, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yapılacak işlerde karşılaşılacak sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimatları içeren eğitimin alındığına dair belge olmaksızın, başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanları işe başlatamaz.

(5) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.

(6) İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinde geçen süre çalışma süresinden sayılır. Eğitim sürelerinin haftalık çalışma süresinin üzerinde olması hâlinde, bu süreler fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma olarak değerlendirilir.

İşe başlama eğitimleri

MADDE 7- (1) İşveren, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanların fiilen çalışmaya başlamadan önce işe başlama eğitimi almasını sağlar.

(2) İşe başlama eğitimi; çalışanın yapacağı iş, varsa kullanacağı iş ekipmanı, çalışma ortamından kaynaklanan riskler ve işyerine özgü iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine ilişkin konuları içerir.

(3) İşe başlama eğitimi, çalışanın tehlike ve risklere karşı korunmasını sağlayacak nitelikte, uygulamalı ve yüz yüze olarak verilir.

(4) İşe başlama eğitimleri; işveren, işyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri veya işveren tarafından görevlendirilen bilgi sahibi ve deneyimli çalışanlar tarafından verilir.

(5) İşe başlama eğitimi her çalışan için en az iki saat olarak düzenlenir. Bu eğitimlerde geçen süre temel eğitim süresinden sayılmaz.

(6) Tamamlanan işe başlama eğitimi; eğitim veren kişi, çalışan ve işverenin veya vekilinin imzası ile tutanak altına alınır, çalışanın özlük dosyasında saklanır.

Temel eğitimler

MADDE 8- (1) İşveren, temel eğitimlerin çalışan işe başladıktan sonra en kısa sürede tamamının verilmesini sağlar. Bu süre işyerindeki sağlık ve güvenlik riskleri göz önünde bulundurularak işveren tarafından belirlenir. Ancak bu süre çalışanın işe başlamasından itibaren her hâlükârda üç aydan fazla olamaz.

Temel eğitimin konuları

MADDE 9- (1) Temel eğitim, Ek-1’de yer alan konuları asgari olarak içerir.

(2) Eğitim konularının içeriği; katılımcıların eğitim seviyelerine uygun, çalışanların görev yaptıkları alandaki iş ve çalışma ortamı ögeleri kullanılarak hazırlanır.

(3) Ek-1’deki konuların anlatımında eğitime katılacakların ihtiyacı olan, işyerinin faaliyet alanında yer alan ve sektöre özgü hususlar göz önünde bulundurulur.

(4) Ek-1’de yer alan dördüncü konu başlığının içeriği tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için; işyerinin risk değerlendirmesi dokümanı, acil durum planı, bulunması hâlinde patlamadan korunma dokümanı ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında hazırlanan diğer dokümanlar dikkate alınarak işe ve işyerine özgü hazırlanır.

(5) Az tehlikeli sınıftaki işyerleri için Ek-1’de yer alan dördüncü konu başlığının içeriği faaliyetin genel tehlike ve risklerini (yüksekte çalışma, yüksekten düşme, kapalı ortamda çalışma, yangın, özel risk taşıyan ekipmanla çalışma gibi) içerecek şekilde hazırlanır. Bu durumda işverenin işyerinde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirlere ilişkin bilgilendirme yapma yükümlülüğü saklıdır.

(6) Ek-1’de yer alan konu başlıkları ve içeriklere ilave olması hâlinde 13 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen eğitim süresi, ilave edilen konuların kapsamı ve niteliği doğrultusunda işveren tarafından makul ölçüde artırılır.

Temel eğitimin düzenlenmesi

MADDE 12- (1) Temel eğitimler, çalışanların kolayca anlayabileceği şekilde bireysel ya da gruplar halinde düzenlenir.

(2) Ek-1’de yer alan birinci, ikinci ve üçüncü konu başlıkları tüm işyerleri için uzaktan, yüz yüze veya iki yöntemin bir arada kullanılmasıyla verilebilir. İşveren, teknik olanaklar ve çalışanların ihtiyacı doğrultusunda yöntemi belirler.

(3) Ek-1’de yer alan dördüncü konu başlığı;

a) Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde uzaktan, yüz yüze veya iki yöntemin bir arada kullanılmasıyla,

b) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yüz yüze,

verilir.

(4) Eğitimlerin uzaktan eğitim yöntemi kullanılarak verilmesi halinde çalışanların uzaktan eğitim sistemine giriş ve çıkışları, eğitim tamamlama oranları, ölçüm ve değerlendirme sonuçları ve benzeri veriler kayıt altına alınır, izlenir ve raporlanır.

(5) İşveren, uzaktan eğitim sisteminin;

a) Kullanıcıların ulaşmakta güçlük çekmeyeceği, kullanıcı talebini karşılayabilir, yönetilebilir ve izlenebilir,

b) İleri sarma, sekme veya pencere kapatma gibi eğitimin verimliliğini olumsuz etkileyecek hususları önleyecek,

c) Belirli periyotlarda kısa soru veya önemli bilgi ve benzeri açılır pencereler aracılığıyla çalışanın eğitime aktif olarak katılımını destekleyecek,

nitelikte olmasını sağlar.

 Temel eğitimin süresi

MADDE 13- (1) Temel eğitimler, işyeri tehlike sınıfına göre her çalışana asgari olarak aşağıda belirtilen sürelerde verilir:

a) Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için en az sekiz ders saati.

b) Tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için en az on iki ders saati.

c) Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için en az on altı ders saati.

(2) Birinci fıkrada belirtilen eğitim sürelerinin Ek-1’de yer alan konulara göre dağılımında işyerinde yürütülen faaliyetler ile çalışanların ihtiyaçları esas alınır.

(3) Ek-1’de yer alan dördüncü konu başlığına ayrılan süre, toplam temel eğitim süresi içerisinde az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için iki ders saatinden, tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için üç ders saatinden ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için dört ders saatinden az olamaz.

(4) İşveren tarafından temel eğitimin gerçekleştirilmesinde eğitim süresinin bütün olarak değerlendirilmesi esas olmakla birlikte, bu eğitim işyerindeki vardiya ve benzeri iş programları da dikkate alınarak bir ders saatinden az olmamak kaydıyla farklı zaman dilimlerinde de gerçekleştirilebilir.

Temel eğitimin tekrarlanma periyodu

MADDE 14- (1) Temel eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni riskler de dikkate alınarak aşağıda belirtilen düzenli aralıklarla tekrarlanır:

a) Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yılda en az bir defa.

b) Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde iki yılda en az bir defa.

c) Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde üç yılda en az bir defa.

(2) Temel eğitimlerin tekrarı; az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan tüm işyerleri için asgari sekiz ders saati olarak düzenlenir. Bu eğitimlerde Ek-1’de yer alan dördüncü konu başlığının; 12 nci maddenin üçüncü fıkrasına uygun eğitim yöntemi kullanılarak 13 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen sürelerde verilmesi sağlanır.

(3) Çalışma yeri veya iş değişikliği, iş ekipmanının değişmesi, yeni teknoloji uygulanması gibi durumlar nedeniyle ortaya çıkacak risklerle ilgili eğitimler birinci fıkrada belirtilen aralıklar beklenmeksizin verilir.

Yüz yüze verilecek temel eğitim mekânının nitelikleri

MADDE 15- (1) İşveren, yüz yüze verilecek temel eğitimlerde aşağıdaki şartları sağlar:

a) Uygulamaların da yapılmasına imkân verecek uygun ve yeterli bir mekân.

b) Eğitim mekânlarında, uygun termal konfor şartları ve yeterli aydınlatma.

c) Eğitimde kullanılmak üzere günün teknolojisine uygun araç ve gereçler.

Temel eğitimin ölçme ve değerlendirme usulleri

MADDE 16- (1) İşveren tarafından belirlenecek bir yöntem ile çalışanların bireysel seviye tespiti yapılarak temel eğitim öncesi seviyeleri belirlenir.

(2) Temel eğitimin sonunda ölçme ve değerlendirme yapılır. Ölçme ve değerlendirme kapsamındaki değerlendirme sınavları; uzaktan, yüz yüze veya iki yöntem bir arada kullanılarak yapılabilir.

(3) Sınavlarda yüz puan üzerinden en az altmış puan alan katılımcılar başarılı sayılır. İlk sınavda başarısız olan katılımcılar en fazla iki defa daha ilgili sınavlara katılabilir. Bu sınavlarda başarısız olan katılımcılar temel eğitime yeniden katılmak zorundadır.

(4) İşveren eğitimlerin etkinliğine dair değerlendirme yapar. Değerlendirme sonuçlarına göre ihtiyaç duyulması halinde, eğitim programında veya eğiticilerde değişiklik yapılır veya eğitim tekrarlanır.

Senkron & Asenkron olarak verilebilecek Temel İş Güvenliği Eğitimi koşulları özeti;

1. 1. İşe başlama eğitimi, çalışanın tehlike ve risklere karşı korunmasını sağlayacak nitelikte, fiilen çalışmaya başlamadan önce, uygulamalı ve yüz yüze olarak; işveren, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi veya işveren tarafından görevlendirilen bilgi sahibi ve deneyimli çalışanlar tarafından, en az iki saat olarak verilir.
   2. Temel eğitimler işe girişten en geç 3 ay içerisinde tamamlanmalıdır.
   3. Az tehlikeli sınıflarda 4. madde dahil tüm kurslar online & yüz yüze & senkron olarak verilebilir.
   4. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıflarda 4. madde (Diğer Konular) yüz yüze & senkron olarak verilmesi zorunludur. Genel konular, sağlık konuları, temel konular online & yüz yüze & senkron olarak verilebilir.
   5. Dördüncü başlık (Diğer Konular) tehlike sınıflarına göre en az;
      • Az tehlikeli sınıflarda 2 saatten az (online & yüz yüze & senkron)
      • Tehlikeli sınıflarda 3 saatten az (yüz yüze & senkron)
      • Çok tehlikeli sınıflarda 4 saatten az (yüz yüze & senkron) olamaz.
   6. Başarı Barajı 60+ puan alanlar için otomatik sertifika oluşur.
   7. Sertifika sınavında başarısız olunması halinde +2 tekrar hakkı vardır. Tüm haklardan başarısız olunması halinde kurs tekrarı zorunludur.
   8. Tekrar eğitimleri tüm tehlike sınıfları için 8 saatten az olamaz. 4. başlık (diğer) konularına ait saatler asgari olarak (2, 3, 4 saat) korunur ve 4. madde başlıkları tehlikeli ve çok tehlikeli sınıflar için  yüz yüze & senkron, diğer konular online & yüz yüze & senkron, az tehlikeli sınıflar için tüm konular online & yüz yüze & senkron verilebilir.
   9. Tekrar eğitimleri tehlike durumlarına göre;
      • Az tehlikeli sınıflarda 3 yılda bir 
      • Tehlikeli sınıflarda 2 yılda bir 
      • Çok tehlikeli sınıflarda 1 yılda bir tekrarlanır.